Lwa nimewo 834 la, ki revoke epi modifye sèten dispozisyon konsènan Pwosedi Sivil epi ki adopte refòm ki pi resan ak avanse nan Kòd Pwosedi Sivil franse a, date 15 jiyè 1978. Objeksyon pwosedi. Atik 1 - Nenpòt mwayen ki gen pou objèktif pou deklare pwosedi a iregilye oswa pou fini pwosedi a, oswa pou sispann kou li, konstitye yon objeksyon pwosedi. Atik 2 - Objeksyon yo dwe, sou pinisyon inadmisiblite, prezante an menm tan epi anvan nenpòt defans sou merit oswa motif inadmisiblite. Menm pwosedi a dwe aplike lè règ yo envoke pou sipòte objeksyon an se lòd piblik. Yon demann pou pwodiksyon dokiman pa konstitye motif inadmisiblite objeksyon yo.Dispozisyon premye paragraf la pa anpeche aplikasyon Atik 31, 35 ak 40 yo. Eksepsyon pou Mank Jirisdiksyon. Enkonpetans pati yo ap pwomouvwa a. Atik 3.- Si yo pretann ke jiridiksyon responsab la pa konpetan, pati k ap pwomouvwa eksepsyon sa a dwe, sou pinisyon inadmisiblite, bay rezon pou sa epi fè konnen nan tout ka devan ki jiridiksyon li mande pou yo pran l. Atik 4.- Jij la ka, nan menm jijman an, men avèk dispozisyon diferan, deklare li konpetan epi deside sou merit dispit la, sof si li mete pati yo an defo anvan li konkli sou merit la, nan yon pwochen odyans ki dwe fèt nan yon peryòd ki p ap depase 15 jou, apati odyans lan. Atik 5.- Lè jij la pa deside sou merit dispit la, men detèminasyon jiridiksyon an depann de yon kesyon sibstansyèl, jij la dwe, nan pati aparèy jijman an, deside sou kesyon sibstansyèl sa a ak sou jiridiksyon pa dispozisyon diferan. Apèl la. Atik 6.- Si jij la deklare li konpetan epi li deside sou merit kontè a nan menm jijman an, yo ka sèlman konteste jijman sa a pa mwayen apèl, swa anrapò ak tout dispozisyon li yo si li ka fè objè apèl, oswa pati nan aparèy la ki fè referans ak konpetans nan ka kote desizyon sou merit la te rann nan premye ak dènye enstans lan. Atik 7.- Lè tribinal la revoke pati ki gen rapò ak jiridiksyon an, li dwe kanmenm deside sou merit dispit la si desizyon ki konteste a ka sibi apèl nan totalite li epi si tribinal la se jiridiksyon apèl la anrapò ak jiridiksyon li konsidere konpetan an. Nan lòt ka yo, tribinal la, lè li revoke pati ki gen rapò ak jiridiksyon desizyon ki konteste a, l ap voye zafè a tounen bay tribinal ki gen jiridiksyon apèl la anrapò ak jiridiksyon ki te konpetan nan premye enstans lan. Desizyon sa a ap obligatwa ni pou pati yo ni pou tribinal ki te fè ka a. Defi a (Le contredit). Atik 8.- Lè jij la deside sou jiridiksyon an san li pa deside sou merit dispit la, yo ka sèlman konteste desizyon l lan nan apèl (le contredit) menm si jij la fin deside sou merit zafè ki fè jiridiksyon an depann de li a. Sòf si règ patikilye yo sou opinyon ekspè yo, yo pa ka konteste desizyon an sou baz konpetans sof si se pa mwayen apèl (le kontédit) lè jij la deside sou konpetans epi li bay lòd pou yon mezi ankèt oswa yon mezi pwovizwa. Atik 9.- Si jij la deklare li konpetan, pwosedi a sispann jiskaske peryòd pou eseye kontestasyon an fini, epi, si gen kontestasyon, jiskaske tribinal apèl la rann desizyon li. Atik 10.- Kontestasyon an (le contredit), sou pinisyon pou inadmisiblite, dwe motive epi remèt bay sekretè tribinal ki te rann desizyon an, nan lespas 15 jou apre desizyon an fin pran. Yo aksepte soumèt kontestasyon an (le contredit) sèlman si otè li a te peye depans ki gen rapò ak kontestasyon an (le contredit). Y ap bay yon resi pou livrezon sa a. Atik 11.- Sekretè tribinal ki rann desizyon an dwe notifye pati advès la, san limit tan, yon kopi kontestasyon an (le contredit) pa yon lèt sètifye ak akize resi, epi li dwe enfòme reprezantan li tou si genyen youn. An menm tan, li pral transmèt bay grefye tribinal la dosye a ki gen kontestasyon an ansanm ak yon kopi jijman an; an menm tan, li pral voye sòm lajan ki gen rapò ak depans pwosedi yo devan tribinal la. Atik 12.- Prezidan an fikse dat odyans lan, ki dwe fèt pi vit posib. Grefye tribinal la ap enfòme pati yo pa lèt sètifye ak akize resepsyon. Atik 13.- Pati yo ka, pou sipòte agiman yo, depoze tout obsèvasyon ekri yo jije itil. Obsèvasyon sa yo, jij la apwouve, pral depoze nan dosye a. Atik 14.- Tribinal la ap refere ka a bay jiridiksyon li jije konpetan. Desizyon sa a angaje pati yo ak jij ki refere a. Atik 15.- Grefye tribinal la dwe notifye pati yo touswit sou jijman an pa lèt sètifye ak akize resepsyon. Dat limit pou apèl an kasasyon an kòmanse apati dat notifikasyon sa a. Atik 16.- Pati ki pèdi sou kesyon konpetans lan ap peye depans ki gen rapò ak kontestasyon an. Si pati sa a se otè kontestasyon an (le contredit), li ka kondane tou a yon amann sivil ant RD$25.00 ak RD$1,000.00, san prejije domaj yo ka reklame nan men li. Atik 17.- Lè tribinal la se yon jiridiksyon apèl anrapò ak jiridiksyon li konsidere konpetan an, li ka egzamine merit la si li konsidere li jis pou bay zafè a yon solisyon definitif, apre li fin bay lòd, si sa nesesè, pou yon mezi ankèt. Atik 18.- Lè tribinal la deside pran ka a, li envite pati yo, si sa nesesè, pa lèt sètifye ak akize resepsyon, pou yo nonmen yon avoka nan delè li fikse a, si règ ki aplikab pou apèl kont desizyon jiridiksyon kote jijman an soti a egzije nonmen sa. Si okenn pati pa nonmen yon avoka, tribinal la ka ranvwaye dosye a ex officio pa yon desizyon motive ki pa ka gen apèl. Yo pote yon kopi desizyon sa a nan atansyon chak pati yo pa yon senp lèt adrese lakay yo oswa nan rezidans yo. Atik 19.- Lè tribinal la konsidere desizyon yo te rann li an kontestasyon an te dwe fèt pa mwayen apèl, li pa pèdi pouvwa li. Apre sa, yo mennen ankèt sou ka a epi yo jije l dapre règ ki aplikab pou apèl desizyon ki soti nan jiridiksyon kote jijman yo fè apèl la soti a atravè kontestasyon (le kontredit). Si, dapre règ sa yo, pati yo oblije nonmen yon avoka, apèl la deklare inadmisib ex officio si moun ki te depoze kontestasyon an (le contredit) pa nonmen yon avoka nan mwa ki vini apre sekretè a te bay pati yo avi a. Enkonpetans Pwomote Ex Officio Atik 20.- Yo ka deklare enkonpetans ex officio nan ka vyolasyon yon règ konpetans atribisyon, lè règ sa a se nan lòd piblik. Se sèlman nan ka sa a li ka fèt konsa. Devan Lakou Apèl ak Lakou Kasasyon, yo ka deklare mank jiridiksyon sa a sèlman ex officio si zafè a tonbe anba jiridiksyon yon tribinal represyon oswa administratif, oswa si li pa konnen anyen nan okenn tribinal dominikèn. Atik 21.- Nan zafè jiridiksyon ki pa kontwovèsyal, Jij la ka deklare ex officio mank konpetans teritoryal li. Nan zafè kontwovèsyal, li ka sèlman fè sa nan diskisyon ki gen rapò ak sitiyasyon moun oswa nan ka
kote lalwa a bay yon lòt jiridiksyon jiridiksyon eksklizif. Atik 22.- Se sèl mwayen apèl la ki disponib lè yon jiridiksyon, ki pran yon desizyon an premye enstans, deklare li enkonpetan ex officio. Dispozisyon Komen Atik 23.- Lè jij la, lè l ap deside sou konpetans lan, rezoud pwoblèm sibstansyèl la sou ki li depann, desizyon l lan ap gen otorite res judicata sou pwoblèm sibstansyèl la. Atik 24.- Lè jij la konsidere ke zafè a antre nan konpetans yon jiridiksyon repwesif, administratif, arbitraj oswa etranje, li dwe limite tèt li a deklare ke pati yo dwe rekouri devan jiridiksyon korespondan an. Nan tout lòt ka yo, jij ki deklare tèt li enkonpetan an ap deziyen jiridiksyon li jije konpetan an. Deziyasyon sa a ap obligatwa ni pou pati yo ni pou jij ki refere ka a. Atik 25.- Nan ka yon dosye refere bay yon jiridiksyon deziyen, sekretè a ap transmèt dosye a ba li imedyatman, ak yon kopi desizyon referans lan. Sepandan, transmisyon an sèlman fèt si pa gen kontestasyon an nan dat limit la, lè posiblite sa a te louvri kont desizyon pou transmèt dokiman an. Apati de resevwa dosye a, yo envite pati yo pou pouswiv ka a pa yon lèt sètifye avèk yon akize resepsyon nan men sekretè jiridiksyon yo deziyen an. Lè pati yo oblije gen reprezantasyon devan tribinal sa a, ka a ofisyèlman klase si okenn nan yo pa nonmen yon avoka, nan mwa apati dat yo te ba yo avi a. Lè yo refere ka a bay jiridiksyon ki te orijinèlman sezi a, yo pouswiv ka a sou dilijans jij la. Atik 26.- Se sèl mwayen pou fè apèl kont lòd referans yo ak kont lòd jij la nan zafè divòs. Atik 27.- An derogasyon ak règ seksyon sa a, tribinal la ka sèlman gen pouvwa pou fè apèl lè yo envoke mank konpetans lan oswa deklare li pa ofisye paske zafè a tonbe anba konpetans yon jiridiksyon administratif. Eksepsyon Litispendens ak Koneksyon Atik 28.- Si menm litij la ap tann devan de jiridiksyon menm nivo ki egalman konpetan pou tande li, jiridiksyon ki te saisie dezyèmman an dwe abandone pouvwa a an favè lòt la si youn nan pati yo mande sa. Yon lòt opsyon se fè sa ex officio. Atik 29.- Si gen yon lyen ant ka yo prezante devan de jiridiksyon diferan, kote li nan enterè bon jistis pou fè yo mennen ankèt epi jije yo ansanm, yo ka mande youn nan jiridiksyon sa yo pou l abandone konesans li sou ka a epi pou l refere li bay lòt jiridiksyon an. Atik 30.- Lè jiridiksyon ki responsab yo pa nan menm nivo, eksepsyon litispendens oswa koneksyon an ka sèlman pwomouvwa devan jiridiksyon ki nan nivo ki pi ba a. Atik 31.- Yo ka pwopoze eksepsyon koneksyon an nan nenpòt ki etap nan pwosedi a, sof si yo ta dwe rejte l si yo te pwopoze l an reta avèk yon entansyon dilatwa. Atik 32.- Apèl kont desizyon ki rann sou litispendens oubyen relasyon pa jiridiksyon premye enstans yo fèt epi jije menm jan ak nan ka eksepsyon enkonpetans. Nan ka plizyè apèl, desizyon an se pou tribinal apèl ki te premye a te sezi a, ki, si li fè eksepsyon an kòrèk, li plase zafè a bay jiridiksyon ki, selon sikonstans yo, sanble pi byen plase pou tande li. Atik 33.- Desizyon ki rann sou eksepsyon an, kit se pa jiridiksyon ki otorize a, kit se kòm rezilta yon apèl, li oblije ni jiridiksyon ki te refere a ni jiridiksyon ki te bay lòd pou deposesyon an. Atik 34.- Nan ka de jiridiksyon yo ta abandone pouvwa a, dènye desizyon ki te pran an ap konsidere kòm si li pa t pran. Eksepsyon pou Nulite Nulite yon zak akòz yon defo fòmèl. Atik 35.- Yo ka envoke nulite zak pwosediral yo pandan y ap fèt; men li pral kouvri si moun k ap envoke li a te fè, apre zak kritike a, defans sou sibstans lan oswa opoze yon mwayen inadmisiblite san ankouraje nulite a. Atik 36.- Tout mwayen anilasyon kont zak pwosedi ki deja fèt yo, dwe envoke an menm tan anba pinisyon inadmisiblite pou sa yo ki pa te envoke nan fason sa a. Jis lefèt ke yon moun parèt pou pwopoze anilasyon yon ak pwosedi pa vle di anilasyon sa a. Atik 37.- Yo pa ka deklare okenn akt pwosedi nil akoz yon defo fòmèl si lalwa pa prevwa nilite a espresman, sof si gen yon fòmalite sibstansyèl oswa yon fòmalite ki gen rapò ak lòd piblik. Yo pa ka pwononse nulite a sof si advèsè ki envoke li a pwouve move zak iregilarite a akize l de li a, menmsi se yon fòmalite sibstansyèl oswa yon pwoblèm ak lòd piblik. Atik 38.- Anilasyon an ap kouvri pa regilarizasyon ki vin apre a si pa gen okenn ekspirasyon ki entèveni epi si regilarizasyon an pa kite okenn plent ki rete. Nulite aksyon yo akòz iregilarite sibstansyèl. Atik 39.- Sa yo konstitye iregilarite sibstansyèl ki afekte validite zak la. Mank kapasite pou aji nan jistis. Nan pwosesis la kòm yon reprezantan, kit se yon antite legal, kit se yon moun ki afekte pa yon enkapasite pou fè egzèsis. Mank kapasite oswa pouvwa yon moun ki asire reprezantasyon yon pati nan lajistis. Atik 40.- Yo ka pwopoze eksepsyon pou nulite ki baze sou mank respè pou règ sibstansyèl ki gen rapò ak zak pwosedi yo nan nenpòt etap nan pwosedi a, eksepte posiblite pou jij la kondane a domaj moun ki te evite ak entansyon dilatwa pou ankouraje yo anvan. Atik 41.- Eksepsyon nilite ki baze sou mank respè pou règ sibstansyèl ki gen rapò ak zak pwosedi yo dwe aksepte san moun k ap envoke yo a pa bezwen jistifye yon plent e menm si nilite a pa soti nan okenn dispozisyon eksprime. Atik 42.- Eksepsyon nilite ki baze sou mank respè règ sibstansyèl ki gen rapò ak zak pwosedi yo dwe envoke ex officio lè yo gen yon karaktè lòd piblik. Jij la ka envoke nulite a ex officio akoz mank kapasite pou aji nan jistis. Atik 43.- Nan ka kote li posib pou yo kouvri l, yo p ap pwononse nulite a si kòz li a disparèt nan moman jij la ap deside a. Mwayen Inadmisiblite Atik 44.- Nenpòt mwayen ki gen tandans fè deklare advèsè a inadmisib nan reklamasyon li a, san egzamen merit la, akòz mank dwa pou aji, tankou mank kalite, mank enterè, preskripsyon, tèm fiks la, bagay jije, konstitye yon inadmisiblite. Atik 45.- Yo ka soulve kesyon inadmisiblite nan nenpòt etap pwosedi a, eksepte posiblite pou jij la kondane a domaj moun ki te evite, avèk entansyon dilatwa, pou envoke yo anvan. Atik 46.- Yo dwe aksepte yon inadmisiblite san moun k ap envoke li a pa bezwen jistifye yon plent e menm lè inadmisiblite a pa soti nan okenn dispozisyon eksprime. Atik 47.- Yo dwe envoke mwayen inadmisib yo ex officio lè yo gen yon karaktè lòd piblik sitou lè yo soti nan mank respè delè pou yo egzèse mwayen apèl yo. Jij la ka envoke ex officio mwayen inadmisiblite ki soti nan mank enterè a. Atik 48.- Nan ka kote sitiyasyon ki bay yon mwayen inadmisiblite a ka regilarize, inadmisiblite a ap anile si kòz li a disparèt nan moman jij la pran desizyon an. Li pral menm bagay la tou lè, anvan nenpòt esklizyon, moun ki gen kalifikasyon pou
aji vin tounen yon pati nan egzanp lan. Kominikasyon Dokiman ant Pati yo. Atik 49.- Pati ki itilize yon dokiman gen obligasyon pou l kominike l bay tout lòt pati ki nan ka a. Kominikasyon dokiman yo ta dwe espontane. Nan ka apèl, pa nesesè pou yo kominike dokiman ki te deja fèt nan deba premye enstans lan. Sepandan, nenpòt pati ka mande li. Atik 50.- Si kominikasyon dokiman yo pa fèt amikalman ant avoka oswa pa depo nan Sekretarya a, jij la ka bay lòd pou sa, san okenn fòmalite, si youn nan pati yo mande sa. Atik 51.- Jij la fikse, si sa nesesè sou pinisyon yon amann, dat limit la epi, si sa aplikab, metòd kominikasyon yo. Atik 52.- Jij la ka eskli nan deba a dokiman ki pa te kominike nan yon tan rezonab. Atik 53.- Pati ki pa remèt dokiman yo te kominike a ka oblije fè sa, petèt anba pinisyon yon amann. Atik 54.- Jij ki te pwononse a ka likide peman penalite a. Atik 55.- Si, nan kad yon pwosè, yon pati sèvi ak yon ak otantik oubyen anba siyati prive kote li pa t pati oubyen yon dokiman ki nan posesyon yon twazyèm moun, li ka mande jij ki responsab ka a pou l bay lòd pou yo remèt li yon kopi sètifye oubyen pou yo pwodui ak la oubyen dokiman an. Atik 56.- Demann lan fèt san okenn fòmalite. Jij la, si li konsidere demann sa a byen fonde, li bay lòd pou yo remèt oswa pwodui zak la oswa dokiman an, an orijinal, kopi oswa ekstrè selon ka a, nan kondisyon ak garanti li fikse yo, si sa nesesè sou pinisyon yon amann. Atik 57.- Desizyon jij la ka egzekite pwovizwaman, sou yon bouyon si sa aplikab. Atik 58.- An ka difikilte, oubyen si yo envoke nenpòt obstak lejitim, jij ki te bay lòd pou delivre oubyen pou pwodui dokiman an ka, sou yon demann ki fèt san fòmalite, retire oubyen modifye desizyon li. Twazyèm pati yo ka fè apèl kont nouvo desizyon an nan kenz jou apre yo fin pwononse desizyon an. Atik 59.- Yo fè demann pou yo pwodui prèv youn nan pati yo genyen, epi yo pwodui yo, dapre dispozisyon atik 55 ak 56 yo. Aparisyon pèsonèl pati yo. Atik 60.- Jij la ka, nan tout zafè, fè pati yo oubyen youn nan yo parèt pèsonèlman. Atik 61.- Lè jij la ap bay lòd pou konparèt la, li fikse kote, jou ak lè pou konparèt la fèt, sof si li fèt touswit. Atik 62.- Yon moun ka toujou parèt an pèsòn nan yon sal konsèy. Atik 63.- Pati yo dwe kesyone an prezans youn lòt sof si sikonstans yo egzije pou fè sa separeman. Yo dwe konfwonte yo si youn nan pati yo mande sa. Lè yo bay lòd pou konparèt sèlman youn nan pati yo, yo kesyone pati sa a an prezans lòt pati a, sof sikonstans yo egzije pou sa fèt imedyatman oswa san prezans li, sof si gen dwa pati ki absan an pou l gen konesans imedyatman sou deklarasyon pati li tande a. Absans youn nan pati yo pa anpeche yo tande lòt la. Atik 64.- Pati yo ka poze kesyon devan yon teknisyen epi konfwonte yo ak temwen yo. Atik 65.- Pati yo reponn kesyon yo poze yo pèsonèlman, san yo pa kapab li okenn bouyon. Atik 66.- Konparèt pèsonèl la fèt devan defansè tout pati yo oubyen moun ki te deja resevwa yon sitasyon. Atik 67.- Jij la, si li jije sa nesesè, poze kesyon pati yo soumèt ba li apre entèwogasyon an. Atik 68.- Y ap pran nòt deklarasyon pati yo, absans yo oswa refi yo pou reponn. Yo ka toujou ranplase tèks ki nan pwosè vèbal la pa yon mansyon nan jijman an si yo jije lòd la imedyatman nan dènye enstans lan. Atik 69.- Pati yo kesyone yo ap siyen dosye a apre yo fin li l, oubyen sètifye l dapre deklarasyon yo, nan ka sa a y ap fè mansyon de li nan dosye a. Sinon, y ap endike ke pati yo refize siyen oswa sètifye dapre pwosè vèbal la. Jij la ap date epi siyen pwosè vèbal yo, epi si sa aplikab, greffye a ap siyen yo tou. Atik 70.- Si youn nan pati yo pa kapab parèt, jij ki te bay lòd pou l parèt la ka vwayaje al kote pati sa a ye a, apre li fin konvoke pati advès la. Atik 71.- Jij la ka konvoke moun ki enfim dapre règ ki gen rapò ak kapasite moun ak administrasyon prèv, ansanm ak reprezantan legal yo oswa moun k ap ede yo. Li ka konvoke antite legal yo, tankou kò piblik ak etablisman piblik yo, atravè reprezantan kalifye yo. Li kapab tou konvoke nenpòt manm oswa ajan yon antite legal pou yo poze l kesyon sou reyalite pèsonèl li ansanm ak sa li te aprann akoz pozisyon li. Atik 72.- Jij la ka tire nenpòt konsekans legal apati deklarasyon pati yo, apati absans oswa refi youn nan yo pou reponn epi konsidere sa kòm ekivalan a yon prensip prèv ekri. Dispozisyon Jeneral Enfòmasyon yo Atik 73.- Nan tout zafè e devan tout jiridiksyon lè yo bay lòd pou bay enfòmasyon an, temwen yo ka fè prèv kontrè a san yo pa bezwen bay lòd pou sa. Atik 74.- Nenpòt moun ka parèt kòm temwen, eksepte moun ki pa kapab temwaye nan tribinal. Moun ki pa ka temwaye yo ka kanmenm yo tande yo nan menm kondisyon yo, men san yo pa fè sèman. Sepandan, yo pa janm ka tande desandan yo sou plent mari oswa madanm yo te envoke pou sipòte yon demann divòs. Atik 75.- Nenpòt moun ki legalman oblije fè sa gen obligasyon pou l fè yon deklarasyon. Moun ki ka jistifye yon rezon lejitim ka jwenn eskiz pou yo pa fè yon deklarasyon. Fanmi oswa bòpè ak bèlmè nan liy dirèk youn nan pati yo oswa mari oswa madanm yo ka refize tou, menm si yo divòse. Atik 76.- Yo ka rele temwen ki pa prezante yo, peye pwòp depans yo si temwayaj yo jije nesesè. Temwen ki pa konparèt ak moun ki san rezon lejitim refize temwaye oswa prete sèman ka resevwa yon amann sivil ant RD$10.00 ak RD$100.00. Si temwen an pwouve ke li pa t kapab parèt nan jou ki te pwograme a, li ka egzante de amann lan ak depans konvokasyon an. Atik 77.- Jij la ap tande deklarasyon temwen yo separeman epi nan lòd li detèmine a. Yo pral tande temwen yo an prezans pati yo oubyen nan absans yo si yo te byen konvoke. Eksepsyonèlman, jij la ka, si sikonstans yo egzije sa, envite yon pati pou l retire kò l, li rezève dwa pou pati sa a pran okouran imedyatman de deklarasyon temwen yo te tande deyò prezans yo. Jij la ka, si gen yon risk pou prèv yo disparèt, san limit tan, tande yon temwen apre li fin konvoke pati yo, si sa posib. Atik 78.- Sesyon enfòmasyon an ap fèt an prezans avoka tout pati yo oubyen nan absans yo si yo te konvoke yo. Atik 79.- Temwen yo dwe deklare non fanmi yo, non yo, nimewo idantifikasyon pèsonèl yo, dat ak kote nesans yo, adrès yo, rezidans yo ak pwofesyon yo, ansanm ak, si sa aplikab, relasyon fanmi oswa afinite yo ak pati yo, sibòdinasyon yo parapò ak yo, kolaborasyon oswa kominote enterè yo avèk yo. Atik 80.- Moun yo tande kòm temwen dwe fè sèman pou di laverite. Jij la ap avèti yo ke y ap sibi amann ak prizon si yo bay fo temwayaj. Moun yo tande san yo pa fè sèman
Y ap fè yo konnen obligasyon yo genyen pou yo di laverite. Atik 81.- Temwen yo pa gen dwa li okenn pwojè, bouyon oswa nòt. Atik 82.- Jij la ka tande oswa poze temwen yo kesyon sou tout reyalite pou ki lalwa admèt prèv, menm si reyalite sa yo pa endike nan desizyon ki bay lòd pou enfòmasyon an. Atik 83.- Pati yo pa dwe entèwonp, poze kesyon oswa eseye enfliyanse temwen k ap temwaye yo, ni pale ak yo dirèkteman, sou pinisyon pou yo mete yo deyò. Jij la ap poze, si li jije sa nesesè, kesyon pati yo te soumèt apre yo fin entèwoje temwen an. Atik 84.- Jij la ka tande temwen yo ankò, konfwonte yo youn ak lòt oswa ak pati yo; si sa nesesè, l ap kontinye odyans lan an prezans yon teknisyen. Atik 85.- Sof si yo te pèmèt yo oswa yo te oblije retire tèt yo apre yo fin temwaye, temwen yo dwe rete a dispozisyon jij la jiskaske sesyon enfòmasyon an oswa deba yo fini. Y ap kapab fè adisyon oswa chanjman nan deklarasyon yo jouktan lè sa a. Atik 86.- Si yon temwen jistifye ke li pa kapab parèt nan jou ki endike a, jij la ka ba li yon peryòd oswa yon deplasman pou l resevwa deklarasyon li. Atik 87.- Jij ki ap mennen ankèt la ka, swa sou inisyativ pa l oswa sou demann pati yo, konvoke oswa tande nenpòt moun ki gen temwayaj ki sanble itil li pou klarifye verite a. Atik 88.- Deklarasyon yo ap anrejistre nan yon dosye. Sepandan, si yo resevwa yo pandan deba yo, se sèlman non moun yo tande yo ak rezilta deklarasyon yo y ap mansyone nan jijman an lè yo pral jije zafè a imedyatman nan dènye enstans lan. Atik 89.- Dosye a dwe mansyone prezans oswa absans pati yo, non fanmi yo, nimewo idantifikasyon pèsonèl yo, dat ak kote nesans yo, adrès, rezidans ak pwofesyon moun yo tande yo ansanm ak, si sa aplikab, sèman yo te fè ak deklarasyon yo konsènan relasyon fanmi oswa afinite yo ak pati yo, soubòdinasyon anvè yo, kolaborasyon oswa kominote enterè avèk yo. Chak moun yo tande a ap siyen rapò deklarasyon yo a, apre yo fin li l, oubyen y ap sètifye li an akò ak deklarasyon yo a, epi nan ka sa a, y ap mansyone li nan rapò a. Si sa nesesè, y ap endike refi oswa enposibilite pou siyen oswa sètifye li an akò avèk li. Jij la ka anrejistre nan pwosè vèbal la obsèvasyon li yo konsènan konpòtman temwen an pandan odyans li a. Obsèvasyon pati yo ap anrejistre nan pwosè vèbal la oubyen yo pral tache ak li lè yo ekri. Dokiman yo te bay nan bilten an ap tache tou. Jij la ap date epi siyen pwosè vèbal yo, epi si sa aplikab, grefye a ap siyen yo. Atik 90.- Jij la ap otorize temwen ki mande sa a pou l resevwa konpansasyon li ka reklame pou depans li te fè yo. Rapò Nouvèl Regilye 1. Detèminasyon sou reyalite ki dwe pwouve yo. 2. Atik 91.- Pati ki mande yon enfòmasyon dwe presize ki reyalite li gen entansyon bay prèv pou yo. Se jij ki bay lòd pou rapò a ki pou detèmine enfòmasyon enpòtan ki pou pwouve yo. 3. Deziyasyon Temwen yo. 4. Atik 92.- Se responsablite pati ki mande yon enfòmasyon pou endike non fanmi, adrès ak rezidans moun li mande odyans lan. Menm obligasyon an aplike pou pati advès la ki mande pou yo tande temwen konsènan reyalite ke pati a gen entansyon bay prèv. Desizyon ki bay lòd pou rapò nouvèl la fèt la ap endike non, siyati, adrès ak rezidans moun ki pral tande yo. Atik 93.- Si pati yo pa kapab endike depi nan kòmansman moun yo pral tande yo, jij la ka kanmenm otorize yo swa pou yo parèt san lòt fòmalite nan enfòmasyon an ak temwen yo vle tande yo, oswa lè li fè sekretè tribinal la konnen, nan delè li fikse a, non fanmi, adrès ak rezidans moun li mande odyans lan. Lè yo bay lòd pou enfòmasyon an ex officio, si jij la pa ka endike nan desizyon l lan non ak siyati temwen yo pral tande yo, l ap mande pati yo pou yo kontinye jan sa endike nan paragraf anvan an. 5. Detèminasyon Mòd ak Orè Pwogram Nouvèl la. Atik 94.- Lè yon tribinal ki gen yon sèl jij bay lòd pou bay prèv temwayaj, li dwe fèt devan menm jij la oubyen, si sa nesesè, devan nenpòt lòt jij ki te komisyone. Si yon tribinal apèl bay lòd sa, enfòmasyon an ap fèt devan menm tribinal la oubyen devan youn nan manm li yo ki deja komisyone oubyen devan nenpòt lòt jij komisyone. Atik 95.- Lè enfòmasyon an fèt devan Jij ki te bay lòd pou li a oswa devan youn nan manm tribinal apèl la ki te fè aranjman pou li a, desizyon an ap endike jou, lè ak kote enfòmasyon an ap fèt. Atik 96.- Si jij tribinal apèl la te komisyone a pa youn nan manm li yo, desizyon ki bay lòd pou jwenn enfòmasyon an ka limite a endike delè pou l egzekite l. Nan ka komisyon bay yon lòt jiridiksyon, desizyon an ap presize dat limit pou bay enfòmasyon an. Prezidan jiridiksyon ki te bay lòd la ka pwolonje peryòd sa a, epi l ap enfòme jij la oswa tribinal apèl la ki te bay lòd pou rapò a. 6. Apèl Temwen yo. Atik 97.- Sekretè tribinal la dwe konvoke temwen yo omwen uit jou anvan dat rapò a. Atik 98.- Avi yo dwe mansyone non ak siyati pati yo epi yo dwe repwodui dispozisyon ki nan de premye paragraf Atik 76 la. Atik 99.- Sekretè a ap fè pati yo konnen dat rapò a, swa vèbalman oswa pa yon senp lèt oswa telegram. Nouvèl Imedya yo. Atik 100.- Jij la kapab, nan odyans lan, oubyen nan biwo li, osi byen ke nan nenpòt kote, nan okazyon ekzekisyon yon mezi ankèt, tande imedyatman moun ki gen odyans ki sanble itil li pou klarifikasyon verite a. Òdonans Referans yo. Atik 101.- Lòd referans lan se yon desizyon pwovizwa ki rann sou demann yon pati, lòt la prezan oswa yo te rele, nan ka kote lalwa bay yon jij ki pa responsab zafè prensipal la pouvwa pou l bay lòd imedyatman pou mezi ki nesesè yo. Atik 102.- Yo depoze demann lan pa mwayen yon sitasyon pou yon odyans ki pral fèt pou sa nan jou ak lè abityèl referans yo. Sepandan, si ka a mande rapidite, jij pwosedi rezime a ka pèmèt sitasyon, nan yon lè fiks menm nan jou ferye oswa jou repo, swa nan odyans lan, oswa lakay yo ak pòt yo louvri. Atik 103.- Jij la dwe asire ke gen ase tan ki pase ant sitasyon an ak odyans lan pou pati ki te siyen an te kapab prepare defans li. Atik 104.- Lòd somè a pa gen, an sa ki konsène pwoblèm prensipal la, otorite res judicata. Li pa ka modifye oswa renouvle an referans sof si gen nouvo sikonstans. Atik 105.- Lòd referans lan ka egzekite pwovizwaman san kosyon, sof si jij la bay lòd pou yo bay youn. Si sa nesesè, jij la ka bay lòd pou ekzekisyon an pran an kont pwosè vèbal la. Atik 106. Lòd referans lan pa sijè a opozisyon. Yo ka konteste li nan apèl sof si li soti nan premye prezidan tribinal apèl la. Peryòd apèl la se kenz jou. Atik 107.- Jij ki pran desizyon nan pwosedi rezime yo ka pwononse santans astreintes. Ou ka regle yo pwovizwaman. Li etabli règleman konsènan depans yo. Atik 108.- Yo kenbe pwosè vèbal òdonans referans yo nan sekretarya a.
jiridiksyon an. Pouvwa Prezidan an. Atik 109.- Nan tout ka ijans, prezidan tribinal premye enstans lan ka bay lòd nan pwosedi rezime tout mezi ki pa konteste okenn repons serye oubyen ki jistifye egzistans yon kontè. Atik 110. Prezidan an ka toujou preskri nan pwosedi rezime mezi pwoteksyon ki nesesè, swa pou anpeche yon domaj iminan, oswa pou mete yon fen nan yon twoub manifesteman ilegal. Nan ka kote egzistans obligasyon an pa seryezman dout, yo ka dakò sou yon garanti pou kreditè a. Atik 111.- Pouvwa prezidan tribinal premye enstans lan, jan de atik anvan yo prevwa, yo aplike nan tout zafè lè pa gen okenn pwosedi rezime patikilye. Atik 112. Prezidan tribinal la kapab tou pran desizyon nan pwosedi rezime sou difikilte ki genyen nan egzekisyon yon jijman oswa yon lòt tit ki ka egzekite. Ekzekisyon Santinasyon an Atik 113. Yon jijman ki pa ka sibi okenn apèl pou sispann ekzekisyon li gen fòs res judicata. Jijman ki sijè a apèl sa a vin gen menm fòs la lè peryòd apèl la ekspire si moun nan pa egzekite li nan peryòd sa a. Atik 114. Jijman an ka egzekite, anba kondisyon sa yo, depi moman li vin res judicata sof si debitè a benefisye yon peryòd gras oswa kreditè a benefisye ekzekisyon pwovizwa. Kondisyon Jeneral pou Egzekisyon Atik 115. Yo pa ka egzekite okenn jijman oswa aksyon san yo pa prezante yon kopi sètifye, sof si lalwa prevwa otreman. Atik 116.- Yo pa ka egzekite jijman kont moun y ap opoze yo a jiskaske yo fin notifye yo, sof si se yon jijman volontè. Nan ka ekzekisyon ki baze sou yon bouyon, prezantasyon bouyon an sèvi kòm notifikasyon. Atik 117.- Prèv nati egzekitif la soti nan santans lan menm lè li pa sibi okenn apèl sispansif oswa lè li benefisye ekzekisyon pwovizwa. Nan lòt ka yo, prèv sa a soti nan: -akisans pati kondane a. -deja depi notifikasyon desizyon an ak yon sètifika ki pèmèt etabli, pa konparezon ak notifikasyon sa a, absans, nan tèm nan, yon opozisyon, yon apèl oswa yon apèl kasasyon lè apèl la sispansif. Atik 118.- Nenpòt pati ka jwenn nan men sekretè jiridiksyon kote yo te ka depoze apèl la yon sètifika ki ateste absans opozisyon, apèl oswa apèl an kasasyon oswa ki endike dat apèl la si yo te eseye fè apèl la. Atik 119.- Sondaj, radyasyon sekirite, mansyon, transkripsyon oswa piblikasyon ki dwe fèt an vèti yon jijman yo fèt valabman an vi pwodiksyon, pa nenpòt moun ki enterese, yon kopi sètifye jijman an oswa yon ekstrè ladan l epi si li pa ka egzekite sou yon baz pwovizwa, jistifikasyon karaktè egzekitif li. Jistifikasyon sa a ka soti nan yon sètifika avoka a bay. Atik 120.- Lè yon moun bay yon jijman oubyen yon aksyon jij la, sa valab kòm yon pouvwa pou nenpòt ekzekisyon ki pa mande yon pouvwa espesyal. Atik 121.- Yo pa gen dwa fè okenn ekzekisyon anvan sizè nan maten oswa apre sizè nan aswè, ni nan jou ferye oswa jou ki pa travay, sof si jij la ba li pèmisyon si sa nesesè. Atik 122.- Jijman tribinal etranje yo rann ak zak ofisyèl etranje yo resevwa yo ka egzekite sou teritwa Repiblik la nan fason ak nan ka lalwa prevwa. Peryòd Gras la. Atik 123.- Sòf si lalwa pèmèt yon lòt desizyon dakò sou li, se sèlman desizyon ki gen entansyon ranvwaye ekzekisyon an ki ka dakò sou peryòd gras la. Fòk yo jistifye akòde tèm nan. Atik 124.- Tèm nan kòmanse apati jou jijman an lè li kontradiktwa; nan lòt ka yo li pa kòmanse apati jou yo notifye jijman an. Atik 125.- Yo pa ka akòde peryòd gras la bay debitè ki gen byen lòt kreditè sezi, ni lè pwosedi preliminè fayit la te kòmanse kont debitè a, oubyen lè debitè a, pa pwòp aksyon li, te diminye garanti li te bay kreditè li a nan kontra. Nan menm ka sa yo, debitè a pèdi benefis peryòd gras li te jwenn anvan an. Atik 126.- Peryòd gras la pa konstitye yon obstak pou mezi pwoteksyon yo. Ekzekisyon Pwovizwa Atik 127.- Yo pa ka pouswiv ekzekisyon pwovizwa san yo pa bay lòd, sof si se desizyon ki ka egzekite pwovizwaman pa aplikasyon lalwa. Òdonans referans yo ak desizyon ki preskri mezi pwovizwa pou kou pwosedi yo, ansanm ak sa yo ki bay lòd mezi pwoteksyon yo patikilyèman aplikab sou yon baz pwovizwa. Atik 128.- Eksepte nan ka kote lalwa egzije sa, yo ka bay lòd pou egzekisyon pwovizwa, sou demann pati yo oubyen ex officio, nenpòt lè jij la jije li nesesè epi konpatib ak nati zafè a, ak kondisyon ke lalwa pa entèdi li. Yo ka bay lòd pou tout santans lan oswa pou yon pati nan santans lan. An okenn sikonstans li pa ka akòz depans yo. Atik 129.- Yo pa ka bay lòd pou egzekite yon moun pwovizwaman, sof si se desizyon ki gen pou objèktif pou fè l egzekitif la, dapre dispozisyon atik 138 ak 139 yo. Atik 130.- Egzekisyon pwovizwa a dwe kondisyon pou konstitisyon yon garanti, reyèl oswa pèsonèl, epi li kapab konsiste tou de yon sòm lajan ki sifi pou reponn a tout restitisyon oswa reparasyon, eksepte nan ka sa yo: 1ye. Lè gen yon tit otantik, yon pwomès rekonèt, oubyen yon kondanasyon anvan pa yon santans ki pa gen okenn apèl; 2yèm. Lè li rive mete ak retire sele, oubyen fòmasyon envantè; 3yèm. Reparasyon ijan; 4yèm. Ekspilsyon nan lokal la, lè pa gen okenn kontra lokasyon; oubyen lè tèm ki prevwa nan kontra a ekspire; 5yèm. Nan kidnapè, komisè ak gad; 6yèm. Admisyon garantè ak sètifikatè; 7yèm. Konsènan nonmen gadyen legal, kuratè ak lòt administratè; 8yèm. Responsabilite; 9yèm. Konsènan pansyon oswa pwovizyon manje; 10yèm. Ekzekisyon yon desizyon ki bay lòd pou yon mezi ankèt; ak 11yèm. Lè desizyon an ka aplike pwovizwaman pa aplikasyon lalwa. Atik 131.- Desizyon ki fikse konstitisyon garanti a fikse nati, limit ak modalite li yo. Atik 132.- Lè garanti a konsiste de yon sòm lajan, y ap depoze l an konsinyasyon nan Biwo Koleksyon Revni Entèn lan; li kapab tou, sou demann youn nan pati yo, nan men yon twazyèm moun ki komisyone pou sa. Nan dènye ka sa a, jij la, si li akòde demann sa a, l ap endike nan desizyon l lan kondisyon depo a epi patikilyèman to enterè sòm depoze a ap pwodui. Si twazyèm pati a refize depo a, y ap depoze sòm lan nan Biwo Koleksyon Revni Entèn lan san okenn lòt desizyon. Atik 133.- Si yo pa ka evalye valè garanti a touswit, jij la ap envite pati yo pou yo konparèt devan l nan dat li fikse a, avèk jistifikasyon yo. Apre sa, y ap jije l san okenn rekous. Desizyon an ap mansyone nan pwosè vèbal la ak sou kopi jijman an. Atik 134.- Pati ki kondane a peye lòt sòm apa pansyon alimantè oswa lwaye konpansatwa ka anpeche ekzekisyon pwovizwa a fèt lè li depoze, avèk otorizasyon jij la, byen yo oubyen
valè ase pou garanti, an prensip, enterè ak depans, montan jijman an. Nan ka yon kondanasyon ki bay lòd pou yo delivre yon kapital kòm konpansasyon pou domaj fizik, jij la kapab bay lòd tou pou yo konfye kapital sa a bay yon sekestratè ki responsab pou remèt viktim nan peryodikman pòsyon jij la detèmine a. Atik 135.- Jij la ka, nenpòt ki lè, otorize sibstitisyon garanti orijinal la ak yon garanti ekivalan. Atik 136.- Yo pa ka depoze okenn demann konsènan aplikasyon atik 130 rive 135, an ka apèl, sof si prezidan an deside nan yon pwosedi rezime. Atik 137.- Lè yo bay lòd pou egzekisyon pwovizwa, yo pa ka kanpe l, an ka apèl, sof si prezidan an pran yon desizyon nan yon pwosedi rezime epi nan ka sa yo: 1ye. Si lalwa entèdi l. 2yèm. Si gen yon risk pou li ka gen konsekans manifesteman twòp; nan dezyèm ka sa a, jij ki responsab la ka pran tou mezi ki prevwa nan atik 130 ak 135 yo. Atik 138.- Lè yo refize ekzekisyon pwovizwa a, yo pa ka bay lòd pou li, an ka apèl, sof si prezidan an pran yon desizyon nan yon pwosedi somè. Atik 139.- Lè yo pa mande ekzekisyon pwovizwa, oubyen si, apre yo fin mande l, jij la pa pran yon desizyon, yo pa ka bay lòd pou egzekisyon an ka apèl, sof si prezidan an pran yon desizyon nan yon pwosedi somè. Pouvwa Prezidan Tribinal Apèl la. Atik 140.- Nan tout ka ijans, prezidan an ka bay lòd nan pwosedi rezime, pandan pwosesis apèl la, tout mezi ki pa antre an konfli ak okenn repons serye oswa ki jistifye egzistans yon konteste. Atik 141.- Prezidan an kapab tou, pandan pwosedi apèl la, sispann ekzekisyon jijman ki pa kalifye kòrèkteman nan dènye enstans lan oubyen egzèse pouvwa yo ba li an matyè ekzekisyon pwovizwa. Atik 142.- Tout lwa ak dispozisyon Kòd Pwosedi Sivil ki gen rapò ak matyè ki adrese nan lwa sa a abrogasyon epi ranplasman. Atik 143.- Delè pwosedi yo konsènan matyè ki kouvri pa lwa sa a aplike sèlman lè notifikasyon ki fè delè a kòmanse a pi ta pase dat lwa sa a antre an vigè. Anrapò ak mezi enstriksyon ki prevwa nan lwa sa a, règ ki etabli yo ap aplike lè yo enpoze yo apre dat lwa sa a antre an vigè. Atik 144.- Lwa sa a ap antre an vigè twa mwa apre piblikasyon ofisyèl li. Bay nan Sal Sesyon Sena a, Palè Kongrè Nasyonal la, nan Santo Domingo de Guzmán, Distri Nasyonal, Kapital Repiblik Dominikèn, nan douzyèm jou mwa Jiyè nan ane mil nèf san swasanndiswit; 135yèm ane Endepandans ak 115yèm ane Restorasyon. Adriano A. Uribe Silva. Ernesto Arias Prezidan Sekretè Ad-Hoc Juan Rafael Peralta Pérez Sekretè Ad-Hoc Bay nan Sal Sesyon Chanm Depite yo, Palè Kongrè Nasyonal la, nan Santo Domingo de Guzmán, Distri Nasyonal, Kapital Repiblik Dominikèn, nan trèzyèm jou nan mwa Jiyè nan ane mil nèfsan swasanndiswit; 135yèm ane Endepandans ak 115yèm ane Restorasyon. Atilio A. Guzmán Fernández, José Eligio Bautista Ramos Prezidan Sekretè Ana Salime Tillán Sekretè. Joaquín Balaguer, Prezidan Repiblik Dominikèn nan, nan egzèsis pouvwa Atik 55 Konstitisyon Repiblik la ban mwen; mwen pibliye lwa sa a epi mwen bay lòd pou yo pibliye l nan Jounal Ofisyèl la pou yo ka konnen l epi respekte l. Bay nan Santo Domingo de Guzmán, Kapital Repiblik Dominikèn, nan kenzyèm jou nan mwa Jiyè nan ane mil nèf san swasanndiswit; 135yèm ane Endepandans ak 115yèm ane Restorasyon. Joaquin Balaguer
Nan Repiblik Dominikèn, nou gen ekip pwofesyonèl legal ki pi konplè e efikas pou defann dwa ou yo. Isit la nan Carlos Felipe Law Firm SR L , nou ofri yon konsiltasyon gratis, san okenn obligasyon. Pou evalye ka ou a, rele nou nan 809-847-8731 oswa voye yon imèl ba nou nan info@fc-abogados.com . Ou kapab tou pale avèk nou isit la.
Carlos Felipe B.Patnè Direktè ak Fondatè